Tefekkür Hikayesi

Akşamın serinliği, köyün taş sokaklarına yavaş yavaş inmeye başlamıştı. Gökyüzü turuncudan mora dönerken küçük Yusuf, evlerinin avlusunda dizlerini karnına çekmiş, sessizce oturuyordu. Normalde bu saatlerde koşar, oynar, bazen de kardeşiyle küçük yarışlar yapardı. Ama o gün yüzünde tuhaf bir durgunluk vardı. Elindeki küçük taşa bakıyor, sonra başını kaldırıp göğe uzun uzun dalıyordu.

Bunu fark eden dedesi Hasan Efendi, ağır adımlarla yanına geldi. Elinde ince belli bir çay bardağı vardı. Yusuf’un yanına oturdu, onun baktığı yöne doğru baktı ve gülümsedi.

— "Neye bakıyorsun böyle Yusuf?"

Yusuf omuzlarını hafifçe kaldırdı.

— "Bilmiyorum dede... Sanki her şeye bakıyorum ama hiçbir şeyi tam göremiyorum."

Hasan Efendi, bu söz üzerine başını salladı. Yusuf’un saçlarını okşadı.

— "Bugün yüreğinde bir soru var demek."

— "Evet dede. Öğretmenimiz bugün tefekkür diye bir şey söyledi. Çok güzel anlattı ama ben yine de tam anlayamadım. Tefekkür ne demek? Sadece düşünmek mi?"

Hasan Efendi, çayından küçük bir yudum aldı. Avlunun bir köşesindeki yasemin kokusu rüzgârla onlara doğru geldi.

— "Tefekkür, evladım, sadece düşünmek değildir. Kalbinle bakmak, gördüğün şeylerin içindeki hikmeti anlamaya çalışmaktır. Bir yaprağa bakarsın, ama sadece yeşil olduğunu görmezsin. Onu kimin yarattığını, neden böyle ince damarlarla süslendiğini, neden insana huzur verdiğini de düşünürsün."

Yusuf, dedesinin yüzüne dikkatle baktı. Gözleri biraz parladı.

— "Yani gökyüzüne bakınca sadece bulutları değil, Allah’ın ne kadar büyük olduğunu da düşünmek mi?"

— "İşte şimdi kapıyı araladın."

Tam o sırada ezan sesi köyün küçük camisinden yükseldi. Ses, akşamın içine yayıldı. Yusuf’un içi birden yumuşadı. Sanki az önce içinde dolaşan sıkıntı, o sesle birlikte biraz azalmıştı.

Namazdan sonra Hasan Efendi, Yusuf’a küçük bir fener verdi.

— "Hadi, biraz yürüyelim."

Köyün dışındaki küçük tepeye doğru yavaş yavaş çıktılar. Yusuf bir yandan feneri tutuyor, bir yandan da gecenin seslerini dinliyordu. Cırcır böcekleri öterken, uzaktan bir köpek havlıyor, ağaçların dalları rüzgârda hafifçe sallanıyordu.

Tepeye vardıklarında gökyüzü yıldızlarla dolmuştu. Yusuf, hayranlıkla başını kaldırdı. O kadar çok yıldız vardı ki hangisine bakacağını şaşırdı.

— "Dede... Bunlar ne kadar çok."

— "Evet. Ve her biri boşuna yaratılmadı."

— "Hepsini Allah mı yarattı?"

— "Elbette."

Yusuf bir süre sustu. Sonra usulca yere oturdu. Dizlerinin üstüne ellerini koydu.

— "Peki Allah neden bu kadar çok yıldız yaratmış?"

Hasan Efendi de onun yanına oturdu.

— "Belki yol bulalım diye, belki geceyi süslesin diye, belki de küçüklüğümüzü anlayalım diye. İnsan göğe bakınca kendini büyük sanamaz. Tefekkür biraz da budur. İnsanın haddini bilmesi, Rabbini hatırlaması."

Bu sözler Yusuf’un kalbine yavaşça işledi. O an kendini hem çok küçük hem de çok değerli hissetti. Çok küçük, çünkü o koskoca göğün altında minicikti. Çok değerli, çünkü onu da Allah yaratmıştı.

Birden aklına bir şey geldi.

— "Dede, ben bazen oyuncaklarım kırılınca çok üzülüyorum. Bazen de istediğim olmayınca sinirleniyorum. O zaman tefekkür etsem daha mı iyi olur?"

Hasan Efendi gülümsedi.

— "Olur elbette. Çünkü tefekkür eden çocuk, elindekinin kıymetini bilir. Her nimetin Allah’tan geldiğini düşünür. Bir bardak su içerken bile susuz kalanları hatırlar. Ekmeği görünce toprağı, yağmuru, güneşi, çiftçiyi ve sonunda bütün bunları var eden Rabbini düşünür."

Yusuf derin bir nefes aldı. O anda annesinin sofraya koyduğu ekmekleri düşündü. Her gün önünde duran şeylerin aslında ne kadar büyük birer nimet olduğunu ilk defa fark ediyor gibiydi.

Tam o sırada çalılıkların arasından minicik bir ses geldi. Yusuf irkildi. Feneri o tarafa tuttu. Küçük bir serçe, dikenli otların arasına takılmıştı. Kanadı çırpınıyor ama kurtulamıyordu.

— "Dede! Kuş!"

Yusuf hemen eğildi. Elleri titreyerek serçeyi dikkatlice kurtarmaya çalıştı. Hasan Efendi sakin bir sesle konuştu.

— "Yavaş ol. Korkutma onu."

Yusuf nefesini tuttu, dikkatle otları araladı ve serçeyi özgür bıraktı. Minik kuş önce biraz sendeledi, sonra hafifçe kanat çırpıp yakındaki dala kondu.

Yusuf’un gözleri doldu. O küçücük kuşun korkusu, onun içine işlemişti.

— "Çok korkmuştur değil mi dede?"

— "Evet. Ama Allah onu da görüyordu."

— "Ben de görünce içim acıdı."

— "İşte bu da güzel bir kalbin işaretidir. Tefekkür eden insanın kalbi katı olmaz. Merhameti artar. Çünkü her canlının Allah’ın eseri olduğunu bilir."

Yusuf, kuşa bakarken sanki kendi yüreğinde yeni bir pencere açıldığını hissetti. O güne kadar karınca görünce üzerinden atlar, kuş görünce sadece sesini dinler geçerdi. Ama şimdi her canlının bir anlamı varmış gibi geliyordu.

Eve dönerlerken ay, onların önüne gümüş bir yol seriyor gibiydi. Yusuf birden durdu.

— "Dede..."

— "Efendim oğlum?"

— "Ben galiba biraz anladım."

— "Neyi?"

— "Tefekkürü."

Hasan Efendi gülümseyerek ona döndü.

— "Anlat bakalım."

Yusuf heyecanla konuşmaya başladı.

— "Tefekkür, sadece düşünmek değil. Bakınca gerçekten görmek. Mesela yıldızlara bakınca Allah’ı hatırlamak. Ekmeğe bakınca nimeti anlamak. Bir kuşa bakınca merhamet etmek. Yani dünya boş değil demek."

Hasan Efendi’nin gözleri doldu. Torununun başını öptü.

— "Aferin sana. Kalbin güzel duymuş."

O gece Yusuf yatağına uzandığında her zamankinden farklıydı. Pencereden içeri ay ışığı giriyor, odasının duvarına yumuşak bir parlaklık bırakıyordu. Yusuf yorganını göğsüne çekti. Uyku gözlerine çökerken gün boyunca düşündükleri zihninde dolaşıyordu.

Sabah uyandığında ilk işi pencereyi açmak oldu. Güneş yeni doğuyordu. Bahçedeki incir ağacının yapraklarında küçük su damlaları parlıyordu. Bir serçe de pencerenin önüne konmuştu. Yusuf gülümsedi. Belki dün kurtardığı kuş değildi ama yine de ona öyleymiş gibi geldi.

Annesi mutfaktan seslendi.

— "Yusuf, kahvaltı hazır yavrum!"

Yusuf pencereye son kez baktı.

— "Geliyorum anne!"

Sofraya oturduğunda ekmeği eline aldı, sonra bir an durdu. Önce besmele çekti, sonra usulca gülümsedi. Annesi şaşırdı.

— "Ne oldu yavrum, niye öyle baktın ekmeğe?"

Yusuf’un yüzünde tatlı bir sevinç vardı.

— "Bir şey olmadı anne. Sadece... Allah ne güzel vermiş diye düşündüm."

Annesi onun başını sevdi. Hasan Efendi ise masanın öbür ucundan sessizce bakıp tebessüm etti.

O günden sonra Yusuf, her şeyi biraz daha dikkatli görmeye başladı. Yağmur yağınca pencereye koşuyor, damlaların toprağa nasıl can verdiğini düşünüyordu. Bir kediyi okşadığında Allah’ın canlılara verdiği yumuşaklığı fark ediyordu. Cami avlusunda güvercinlere bakarken, onların da rızkını Allah’ın verdiğini düşünüyordu. Bazen oyun oynarken birden duruyor, göğe bakıyor, sonra kalbinden sessizce dua ediyordu.

Çünkü artık biliyordu: Tefekkür, insanın gözünü sadece dünyaya değil, kalbini de Rabbine çevirmesiydi.

Ve küçük Yusuf’un kalbinde o günden sonra hep ince, ışıklı bir kapı açık kaldı. Ne zaman gökyüzüne baksa, ne zaman bir çiçeği koklasa, ne zaman bir nimeti eline alsa, o kapıdan içeri huzur doluyordu. Maneviyat bazen uzun sözlerle değil, küçücük bir serçenin kanadında, bir ekmeğin sıcaklığında, bir yıldızın sessizliğinde öğretiliyordu.

Yusuf bunu anlamıştı. Hem de çocuk kalbiyle, tertemiz bir şekilde.